Truy tìm bài toán rợn người

GS Nguyễn Minh Thuyết:
Phải xác minh nguồn gốc
Trao đổi với Tuổi Trẻ xung quanh ồn ào về những đề toán phi lý, kinh dị được đăng trên mạng xã hội và được Đài truyền hình VN mang chất vấn bộ trưởng Bộ GD-ĐT, GS Nguyễn Minh Thuyết bày tỏ quan điểm: “Khi có thông tin về hiện tượng bất bình thường nào đó trong lĩnh vực giáo dục, tôi nghĩ trách nhiệm của thanh tra giáo dục là phải đi tìm hiểu, xác minh có hay không chuyện bất thường đó trong hệ thống giáo dục. Việc xác minh này có thể cho kết quả thông tin đang được lan truyền là bịa đặt hay có thật, liên quan tới cá nhân, đơn vị nào, nó được lưu hành trong nhà trường hay chỉ ở ngoài xã hội”.
* Nhân câu chuyện này, ông có nhận xét như thế nào về việc sử dụng sách, tài liệu tham khảo trong các trường hiện nay. Trong tình trạng nhiều NXB hiện nay cùng phát hành sách tham khảo, cần có giải pháp gì để ngăn ngừa những sách độc hại, phản giáo dục vào các trường?
- Hiện nay NXB nào cũng có thể in sách tham khảo, trong khi đó việc thẩm định lỏng lẻo. Bộ GD-ĐT đã có quy định trong việc quản lý sách tham khảo trong nhà trường, nhưng tôi cho rằng chế tài chưa nghiêm nên tình trạng loạn tài liệu, sách tham khảo ngay trong các trường vẫn chưa chấm dứt.
Ngoài việc tăng cường nhận thức, trách nhiệm của lãnh đạo nhà trường, thầy cô giáo trực tiếp dạy học trong việc thanh lọc tài liệu, sách tham khảo phù hợp, có tính giáo dục đối với học sinh, chế tài đối với trường hợp sai phạm phải được tăng mức và thực hiện nghiêm chỉnh. Có một cách để giảm bớt tình trạng loạn sách tham khảo, sử dụng tài liệu dạy học tùy tiện trong nhà trường, đó là Bộ GD-ĐT cần có hội đồng thẩm định sách tham khảo. Những sách tham khảo được thẩm định mới được phép đưa vào nhà trường. Tôi nghĩ việc này không khó, chỉ có điều Bộ GD-ĐT có quyết tâm làm không thôi.
VĨNH HÀ thực hiện
Trách nhiệm của giáo viên
Cô Thiều Thị Hồng Nhung (giáo viên dạy lớp 1 Trường tiểu học quốc tế Thăng Long Hà Nội):
Ngoài bài tập trong sách giáo khoa, tôi vẫn tự biên soạn những phiếu bài tập cho học sinh làm định kỳ trên lớp. Những bài tập được đưa vào thường tôi phải kiểm tra kỹ, xem cách giải, đáp án, chứ không chỉ làm công việc copy và paste từ một tài liệu tham khảo nào đó. Làm sao để những bài tập biên soạn phải phù hợp với đối tượng học sinh, kiểm tra được kiến thức các em đã học và đặc biệt là không phản giáo dục. Trường hợp bài toán “nghịch dao bị cụt hai ngón tay”, nếu là giáo viên có trình độ bình thường, nghiêm túc sẽ không bao giờ sử dụng để ra bài cho học sinh.
Còn bài tìm tuổi bố Nam, mẹ Nam, đây là bài toán có phép tính bình thường, không sai. Nhưng nếu có trường hợp giáo viên ra bài như thế này thật, có lẽ giáo viên đó đã không kiểm tra kết quả để thấy sự bất hợp lý. Trong quá trình biên soạn bài tập cho học sinh, tôi cũng gặp những bài quá khó, khó hiểu hoặc vô lý, thường tôi bỏ qua những bài đó để tìm những bài hợp lý hơn. Tôi nghĩ việc chọn tài liệu, biên soạn hệ thống bài tập như thế nào cho học sinh trước hết là trách nhiệm của giáo viên.
Cô Lương Thị Thọ (nguyên hiệu phó Trường tiểu học Quang Trung, Hoàn Kiếm, Hà Nội):
Nếu giả sử trong một cuốn sách có những bài toán như dư luận đang bàn luận, không phải do giáo viên, mà do người khác biên soạn thì tôi nghĩ không cần đến lượt tôi mà giáo viên xem xong có quyền gạch bỏ. Họ cũng nghĩ ngay đó là nhầm, họ sẽ thay thế bằng đề khác. Nếu rơi vào trường hợp là tôi khi đọc được đề toán này, trước tiên tôi sẽ cười, sau đó tôi sẽ xóa đi, thay nó bằng câu khác, từ khác. Đây là phản ứng tự nhiên của mỗi giáo viên. Còn nếu giáo viên nào không mạnh dạn, họ có thể đưa lên lãnh đạo.
Khi còn làm lãnh đạo Trường Quang Trung, chúng tôi từng phản đối một cách ra đề toán: “Em có 5 cái kẹo, bạn trông thấy giật mất 2 cái kẹo...”. Từ “giật” đã thấy không nhân văn rồi, phải là “cho”, hoặc “chia” cho bạn. Nhận thức việc bất hợp lý này, chúng tôi đã sửa lại bài toán. Hay có những bài văn yêu cầu tả con trâu, con lợn, không phù hợp với học sinh thành phố, chúng tôi khi trao đổi chuyên môn cũng thống nhất sửa thành tả con chó, con mèo.
VĨNH HÀ - LÊ DUY ghi